Revisie Pierret Model 6

14-8-2026: Op de werktafel een mooie Pierret uit de jaren 30 voor een revisie.

Op het eerste gezicht geen ernstige issues:

• een niet zo diepe deuk in de onderbocht
• wat geel uitgeslagen body (is het een vergeelde laklaag?)
• een breuk in de octaafklep op de nek
• vast wat sluitingsproblemen
• speling op de linker en rechterhand kleppen
• geen nekkurk meer.
• een ontbrekende overbrenging van de quick F

Het demonteren gaat vrij vlot. Dat was te verwachten. Het instrument was van een professional en is goed onderhouden. Alleen een van de palmkeys heeft een vastzittende as. Een WD-40 behandeling is hopelijk afdoende.

De volgende zaken komen dan in beeld:

• Witte polsters zonder resonatoren; de meeste in redelijke conditie
• Toongat van de B vervormd
• De post onder de D valt van de body

Post solderen

De eerste stap is het weer vast zetten van de afgevallen post.
Eerst het oude soldeer verwijderen en dan met een kleine brander wat soldeervloeistof en nieuw soldeer de post op de juiste plek goed vast zetten.

Het gaat om de laatste post van de reeks die de rechterhand sectie ondersteunt. 
Om te zorgen dat de post goed in lijn staat wordt de as door de ander posten geregen.

De laatste paar kleppen worden van hun polsters ontdaan (anders verbrandt die bij het solderen).
De losse post wordt tegen de losse D-klep aangezet en weer gesoldeerd. 

Wat opvalt bij het solderen is dat er een zwarte plek op de body achterblijft. Dat wijst inderdaad op een laklaag die blijkbaar niet hittebestendig is. Dat is wel interessant. Die is waarschijnlijk makkelijk te verwijderen.

De lak verwijderen

Er zijn maar weinig lakken die goed houden op messing. Meestal zijn de niet goed houdende lakken in een bak met heet sodawater er zo af te borstelen.

Dat blijkt al gauw te kloppen. Op de bovenstaande foto is te zien dat de lak er met vellen af komt afzetten. De verbrande lak, die ook op de foto te zien is verdwijnt met een paar vegen van de body.

Met een uurtje borstelen in een emmer heet water is de body weer nikkelkleurig. 

Daarna volgt nog een poetsbeurt om alle nikkel weer strak en glimmend te krijgen en de binnenkant van de body wordt met borstels en heet water schoongemaakt.

De body is vernikkeld en die nikkellaag lijkt niet heel erg goed te hechten. Op sommige plekken is de buitenste glimmende laag weg en komt een zilverkleurige onderlaag te voorschijn. Hierdoor is het uiterlijk niet zo heel strak. De vraag is dan wat je daaraan kunt doen. Opnieuw vernikkelen is een kostbare operatie die heel veel voorbereiding vraag (polijsten polijsten en nog een polijsten). Soms worden instrument mat gestraald. Dat zou hier een redelijke oplossing zijn. Maar is beschik niet over een straalkast en op een of ander manier hecht ik toch meer aan het zo origineel mogelijk houden van dit instrument.   

Uitdeuken

Voor het uitdeuken worden verschillende methoden gebruikt. Met een kogel in de body kunnen de meeste deuken worden weggewreven. Verder hebben we een toongat weer rondgemaakt met een wringer die op de 3D printer is gemaakt. 

Sommige worden nog afgewerkt met een magneet waarmee een ronde kogel van binnenuit over de deuk wordt gerold tot alles weer mooi strak is.

Op de onderstaande foto is de body te zien na de schoonmaak. Wie goed kijkt ziet dat de saxofoon een beetje krom is.

Body recht maken

Door spanningen in de body worden oude saxofoons op den duur krom. Dat is ook bij deze tenor het geval. Met de slam tool kun je door een paar subtiele klappen op de houten bok dat voor een groot deel corrigeren.

Toongaten vlakken

De volgende stap is het vlak maken van alle toongaten. Daarvoor zijn er speciale ronde vijlen. Na het vlak maken van ieder toongat wordt met heel fijn schuurpapier de aanwezige braam weggehaald en daarna met een lak die wel houdt op messing een heel dun beschermlaagje op de toongatrand gesmeerd. Om te voorkomen dat de messingranden gaan oxideren.

Kleppen poetsen

De volgende stap is de kleppen schoonmaken en technisch controleren. Eerst worden de polsters verwijderd. Het zijn ouderwetsen witte polsters, waarvan sommige nog in redelijke conditie, maar vrij zacht en niet voorzien van een verstevigende achterzijde; alleen maar vilt en leer en geen resonator. Deze saxofoon is waarschijnlijk vooral voor klassieke muziek gebruikt. 
Nadat de polsters zijn verwijderd worden de kleppen opgepoetst. Daarbij blijken er er aantal kleppen al wat oxidatieplekken te hebben en er zijn er ook waar de buitenste nikkellaag met grote vellen los komt tijdens het poetsen. Deze saxofoon zal voor het uiterlijk geen schoonheidsprijs winnen. ;-)

Na het schoonmaken worden ook de cups waarin de polsters zaten schoon gekrabd. De resten witte en bruine schellak worden er met een krabber uitgekrast. Daardoor ontstaan er aan de binnenzijde van de cup krassen. Maar dat is alleen maar goed, dan houdt de lijm voor de polsters straks beter.

Bepolsteren

Als alle kleppen schoon en ale cups leeg zijn wordr er een passende polster bij iedere klep gezocht. Bij zilverkleurige saxofoons kies ik vaak voor zwarte lamsleren polsters. 

Vervolgens worden de polsters gelijm met schelllak. Daarvoor worden er een kleine hoeveelheids schilvers van scvhellak in de cup gedaan. 

De cup wordt vervolgens van onderaf verhit totdat de lak vloeibaar wordt. daarna wordt de polster met een draaiende beweging in de lijm gedrukt.

Het nauwkeurig positioneren van de polsters wordt gedaan als de kleppen in de saxofoon zijn geplaatst. Ze moeten zo recht voor het toongat zitten dat die naadloos sluit.

Assen en kleppen recht maken

Bij iedere saxofoonrevisie zijn er wel assen of kleppen die niet meer helemaal recht zijn. Het gevolg is dat de klep niet meer soepel draait om de as. Dat is niet de bedoeling. het moet bijna wrijvingsloos bewegen om een goede actie te reaiseren.

De rechtheid van een as is te controleren door die in een boorkop met een flinke snelheid rond te draaien. Dan zie je het uiteinde soms afwijkingen van centimeters maken.
Via een paar handige trucs is het meestal een kwestie van een paar minuten om een kromme as weer recht te maken. ook voor kromme kleppen (de buis waarin de as wordt geschoven is dan niet recht) zijn er trucs om ze weer recht te maken. Dat is soms in een paar minuten in orde maar soms zijn er hardnekkige krommerikken die zomaar een half uur tegenstribbelen.